ADAS-symbolen uitgelegd: wat is er veranderd sinds 1 oktober 2026 in het CBR-theorie-examen?
Sinds 1 oktober 2026 kun je in het CBR-theorie-examen auto uitgebreidere vragen krijgen over rijhulpsystemen, ook wel ADAS genoemd. Het gaat daarbij om het gewenste rijgedrag en het veilig gebruiken van deze systemen. Het totale aantal examenvragen verandert door deze aanpassing niet.1,2
In het kort
- Sinds 1 oktober 2026 ligt bij ADAS-vragen meer nadruk op jouw rijgedrag bij het gebruik van rijhulpsystemen.
- Het totale aantal examenvragen blijft gelijk.
- Leer per systeem wat het doet, wanneer het minder goed werkt en hoe jij moet reageren.
Een ADAS-symbool herkennen is dus een goed begin. Je moet ook begrijpen wat het systeem doet, wanneer het minder goed kan werken en hoe jij als bestuurder moet reageren. Een dodehoeklampje geeft bijvoorbeeld extra informatie, maar vervangt je eigen controle niet.
In deze blog leer je de betekenis van 18 veelvoorkomende rijhulpsystemen en hun dashboardweergaven. Je ontdekt welke systemen vaak door elkaar worden gehaald en oefent met situaties waarin jij de juiste beslissing moet nemen.
Liever uitleg met beeld? Bekijk onze video over ADAS-symbolen en oefenvragen op YouTube. Gebruik het overzicht hieronder om de systemen daarna nog eens rustig te herhalen.
Video: Nieuwe CBR Theorie Examenvragen over ADAS Rijhulpsystemen — de speler laadt pas na een klik.
Wat zijn ADAS?
ADAS staat voor Advanced Driver Assistance Systems: geavanceerde rijhulpsystemen. Ze ondersteunen je tijdens het rijden, bijvoorbeeld met informatie, een waarschuwing of een ingreep. Sommige systemen helpen je afstand houden, andere ondersteunen bij sturen, remmen of het controleren van de omgeving.3,4
Die ondersteuning maakt jouw aandacht niet overbodig. Het uitgangspunt van de CBR Rijprocedure B is dat jij verantwoordelijk blijft voor de rijtaak. Je moet de mogelijkheden en beperkingen kennen van het systeem dat je gebruikt.5
Onthoud: de auto helpt, maar jij blijft kijken, beoordelen en handelen.
Wat verandert er per 1 oktober 2026 in het theorie-examen auto?
Rijhulpsystemen waren al onderdeel van de autotheorie. Het CBR stelde bijvoorbeeld vragen over cruisecontrol, het antiblokkeersysteem en dashboardaanduidingen. Sinds 1 oktober 2026 ligt er meer nadruk op jouw gedrag bij het bedienen en gebruiken van de ondersteuning.1,2
Dat betekent dat je verder moet denken dan: “Welk systeem hoort bij dit symbool?” Stel jezelf ook de vraag: “Wat moet ik doen wanneer dit systeem mij ondersteunt of waarschuwt?”
De aangekondigde vragen sluiten aan bij de uitgangspunten in de inleiding en de onderdelen over rijhulpsystemen in hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2 van de CBR Rijprocedure B.1,5
Waarom lees je ook over 1 april 2026?
1 april 2026 en 1 oktober 2026 hebben een verschillende betekenis. Sinds 1 april bevat de wettelijke regeling voor het theorie-examen B expliciet kennis van de principes en werking van het elektronische systeem. De toelichting noemt daarbij rijhulpsystemen. De uitgebreidere toetsing die in augustus is aangekondigd, gaat in op 1 oktober 2026.1,2,3
Voor je voorbereiding is vooral belangrijk dat je met actueel lesmateriaal oefent en de relatie begrijpt tussen ondersteuning en veilig rijgedrag.
Zijn ADAS-symbolen in iedere auto hetzelfde?
Nee. Benamingen, bediening en weergaven kunnen per merk, model en uitvoering verschillen. Het ADAS Woordenboek geeft geharmoniseerde namen en functies; het is geen universele verzameling dashboardpictogrammen.4,5
Soms zie je een lampje, soms een tekstmelding en soms een camerabeeld. Ook de toestand van een systeem maakt verschil: beschikbaar, actief, uitgeschakeld en defect zijn verschillende meldingen. Een ABS-lampje dat blijft branden na het starten duidt bijvoorbeeld op een probleem met het systeem, niet simpelweg op ondersteuning tijdens het remmen.6
Leer daarom de functie én lees de bijbehorende melding. De afbeeldingen en symboolbeschrijvingen hieronder zijn illustratieve herkenningshulp, geen vaste vorm voor elke auto of examenvraag. Sommige afbeeldingen tonen de functie van een systeem. Symbool, kleur en bediening kunnen per auto verschillen.
ADAS-symbolen en rijhulpsystemen: overzicht van 18 systemen
Deze selectie volgt de systemen uit onze video-uitleg. Het is een praktisch leeroverzicht en geen officiële CBR-lijst van precies 18 verplichte examensymbolen. De benamingen en functies zijn gecontroleerd met het ADAS Woordenboek 2025.4
Snelheid en afstand
1Cruisecontrol (Cruise Control, CC)
Cruisecontrol houdt de snelheid vast die je instelt. Je herkent de bediening vaak aan een snelheidsmeterachtig pictogram.
Gewone cruisecontrol houdt niet automatisch afstand. Stel je 100 km/u in en rijdt je voorligger langzamer, dan moet jij tijdig reageren. Leer dus niet alleen het symbool, maar vooral het verschil met adaptieve cruisecontrol.
2Adaptieve cruisecontrol (Adaptive Cruise Control, ACC)
Adaptieve cruisecontrol past de snelheid aan aan een gedetecteerde voorligger. Een veelvoorkomende weergave is een voertuig met afstandsstreepjes.
ACC helpt je met snelheid én afstand. Blijf controleren of de afstand veilig is en grijp zelf in wanneer dat nodig is. De mogelijkheden, bijvoorbeeld bij lage snelheid, verschillen per uitvoering.
3Intelligente snelheidsassistent (Intelligent Speed Assistance, ISA)
De intelligente snelheidsassistent ondersteunt je bij het naleven van de maximumsnelheid. Afhankelijk van de uitvoering informeert, waarschuwt of begrenst het systeem. Je ziet vaak een weergegeven snelheidslimiet.
Een dashboardmelding bepaalt niet welke verkeersregel geldt. Toont ISA 80 km/u terwijl een geldend tijdelijk bord 50 aangeeft, dan volg je de geldende limiet van 50 km/u.
4Snelheidslimietherkenning (Speed Limit Information Function, SLIF)
Snelheidslimietherkenning toont een herkende maximumsnelheid en kan waarschuwen bij overschrijding. Op het scherm zie je meestal een snelheidsbord.
Het verschil met ISA zit in de functie: SLIF richt zich op de informatie over snelheidslimieten; ISA kan daarnaast ondersteuning bij de snelheid bieden. Blijf zelf op borden en de verkeerssituatie letten.
5Verkeersbordherkenning (Traffic Sign Recognition, TSR)
Verkeersbordherkenning kan verschillende borden op het scherm tonen, bijvoorbeeld een snelheidslimiet of een inhaalverbod. Welke borden worden herkend, hangt af van de auto.
Een bord blijft gelden wanneer het systeem het mist. Gebruik de weergegeven informatie als ondersteuning bij je eigen waarneming.
Rijstrook en stuurondersteuning
Bij deze systemen zie je vaak rijstrooklijnen, een voertuig of een stuurwiel. Een vergelijkbaar pictogram betekent niet dat de systemen hetzelfde doen. De weergave kan ook aangeven dat de ondersteuning tijdelijk niet beschikbaar is.7
6Waarschuwing bij onbedoeld verlaten van de rijstrook (Lane Departure Warning, LDW)
LDW waarschuwt wanneer je onbedoeld de rijstrook verlaat, bijvoorbeeld zonder richting aan te geven. Dat kan met een geluid, trilling of visuele melding.
LDW waarschuwt; je mag er niet van uitgaan dat het systeem zelf terugstuurt. Jij beoordeelt de situatie en corrigeert wanneer dat nodig is.
7Rijstrookassistent (Lane Keep Assist, LKA)
De rijstrookassistent kan een stuurcorrectie en/of waarschuwing geven bij onbedoeld verlaten van de rijstrook.
LKA betekent niet automatisch dat de auto voortdurend in het midden rijdt. Het biedt ondersteuning, terwijl jij actief blijft sturen en waarnemen. Onduidelijke markeringen of een afgedekte camera kunnen de werking beperken.7
8Noodrijstrookondersteuning (Emergency Lane Keeping, ELKS)
ELKS kan actief bijsturen om het voertuig op de rijstrook te houden. De ondersteuning is gericht op kritieke situaties.
De woorden “noodrijstrookondersteuning” beschrijven hier de functie; de naam op het dashboard kan anders zijn. Zie een ingreep nooit als toestemming om minder aandacht te besteden aan je plaats op de weg.
Botsingsgevaar, remmen en stabiliteit
9Botsingswaarschuwing voor de auto (Forward Collision Warning, FCW)
FCW waarschuwt voor dreigend botsingsgevaar vóór de auto. De melding kan bijvoorbeeld voertuigen met een waarschuwings- of botsingsaanduiding tonen.
Een waarschuwing is geen garantie dat de auto remt. Reageer zelf op het gevaar. Dat is het belangrijkste verschil met het autonome noodremsysteem.
10Autonoom noodremsysteem (Autonomous Emergency Braking, AEB)
AEB kan bij gedetecteerd botsingsgevaar automatisch remmen. Daarmee kan het een botsing helpen voorkomen of de gevolgen beperken.
Het systeem kan een rem- of botsingsmelding tonen, maar heeft niet in elke auto een afzonderlijk herkenbaar lampje. Neem geen kleinere volgafstand omdat je auto AEB heeft: ook met ondersteuning moet jij tijdig kunnen reageren.
11Antiblokkeersysteem (Anti-lock Braking System, ABS)
ABS helpt voorkomen dat wielen blokkeren tijdens krachtig remmen. Het herkenbare symbool bevat de letters ABS in een ronde remvorm.
Verwar de functie niet met de waarschuwing: een ABS-lampje dat blijft branden kan op een storing wijzen. Volg dan de melding en instructies van de auto.6
12Stabiliteitscontrolesysteem (Electronic Stability Program, ESP / Electronic Stability Control, ESC)
Het stabiliteitscontrolesysteem ondersteunt bij dreigend verlies van stabiliteit. Het symbool toont vaak een auto met kronkelende sporen.
Een knipperende aanduiding kan betekenen dat het systeem ingrijpt. Blijvend branden of een aanduiding met “OFF” kan iets anders betekenen; lees de melding. Pas je snelheid aan de grip en omstandigheden aan.6
Dode hoek en camerabeelden
13Dodehoekwaarschuwing (Blind Spot Warning, BSW)
Dodehoekwaarschuwing geeft informatie over gedetecteerd verkeer naast de auto. Een lampje in of bij de buitenspiegel is een veelvoorkomende aanduiding.
Brandt het lampje niet? Controleer alsnog zelf of je veilig van rijstrook kunt wisselen. Geen waarschuwing betekent niet automatisch dat de ruimte vrij is.
14Achteruitrijcamera (Rearview Camera, RV)
Een achteruitrijcamera toont de omgeving achter de auto, vaak met hulplijnen op het scherm. Het is dus meestal een beeldweergave in plaats van alleen een dashboardsymbool.
Gebruik het beeld als extra informatie. Kijk ook zelf naar de omgeving en blijf controleren op verkeersdeelnemers en obstakels.
15Omgevingscamera (Surround Vision)
Een omgevingscamera combineert beelden rondom de auto, vaak tot een weergave die op een bovenaanzicht lijkt. Je ziet hiervoor ook de naam 360°-camera.
Een overzicht op het scherm vervangt je eigen controle niet. Blijf bij manoeuvreren beoordelen of er voldoende veilige ruimte is.
Vermoeidheid, afleiding en bandenspanning
16Vermoeidheids- en aandachtswaarschuwing (Driver Drowsiness and Attention Warning, DDAW)
Dit systeem waarschuwt bij aanwijzingen voor vermoeidheid of verminderde aandacht. Een bekend voorbeeld is een koffiekopje met een pauzemelding, maar de vorm verschilt per auto.
Neem de waarschuwing serieus. Stop op een geschikte, veilige plek om rust te nemen. Wacht niet op een melding wanneer je zelf al merkt dat je moe bent.8
17Geavanceerde afleidingswaarschuwing (Advanced Driver Distraction Warning, ADDW)
ADDW richt zich op afleiding tijdens het rijden. De auto kan daarvoor een tekst, geluid of aandachtssymbool gebruiken.
Breng je aandacht direct terug naar het verkeer. Het verschil met de vermoeidheidswaarschuwing: afleidingsherkenning richt zich op onvoldoende aandacht voor de rijtaak, bijvoorbeeld doordat je te lang ergens anders naar kijkt.8
18Bandenspanningscontrole (Tire Pressure Monitoring System, TPMS)
Bandenspanningscontrole waarschuwt voor een afwijking in de bandenspanning. Je herkent het vaak aan een bandvormige omtrek met een uitroepteken.
Stop op een veilige plek en controleer de banden en spanning wanneer de melding dat vereist. Het systeem pompt de banden niet op. Knipperen gevolgd door blijvend branden kan bij sommige auto's op een systeemstoring wijzen.9
Welke ADAS-systemen worden vaak door elkaar gehaald?
| Systemen | Het verschil om te onthouden |
|---|---|
| Cruisecontrol en adaptieve cruisecontrol | Gewone cruisecontrol houdt snelheid vast; adaptieve cruisecontrol ondersteunt ook bij afstand houden. |
| Botsingswaarschuwing en autonoom noodremsysteem | Een waarschuwing vraagt om jouw reactie; een noodremsysteem kan zelf remmen. |
| Rijstrookwaarschuwing en rijstrookassistent | De waarschuwing meldt het afwijken; de assistent kan ook stuurondersteuning geven. |
| Rijstrookassistent en rijstrookcentrering | Corrigeren bij afwijken is iets anders dan voortdurend ondersteunen in het midden van de rijstrook. |
| Snelheidslimietherkenning en verkeersbordherkenning | De eerste richt zich op snelheidslimieten; de tweede kan ook andere borden tonen. |
| Vermoeidheidswaarschuwing en afleidingswaarschuwing | Vermoeidheid en afleiding zijn verschillende oorzaken van onvoldoende aandacht. |
Er bestaan meer systemen dan de 18 hierboven, zoals een snelheidsbegrenzer, file-assistent, waarschuwing voor kruisend verkeer en parkeerassistent. Het woordenboek is breder dan dit artikel. Een vaste selectie uit je hoofd leren biedt daarom geen garantie dat je elk mogelijk onderwerp beheerst.
Waarom kunnen rijhulpsystemen minder goed werken?
Weg-, weers- en verkeersomstandigheden kunnen de werking beïnvloeden. Denk aan sneeuw over de markering of vuil op een camera. Bij bepaalde auto's verschijnt dan een melding dat rijstrookondersteuning niet beschikbaar is.5,7
Controleer vóór vertrek welke ondersteuning aanwezig is en hoe je die bedient. Houd sensoren en camera's voldoende schoon. Tijdens de rit blijf je zelf waarnemen, reageer je op meldingen en pas je het gebruik aan de situatie aan.5
ADAS-oefenvragen voor je autotheorie
De volgende vragen zijn zelfgemaakte oefenvragen van Theorie Snel Halen. Het zijn geen openbaar gemaakte CBR-examenvragen.
1. Je rijdt met adaptieve cruisecontrol. Je voorligger remt plotseling hard. Wat doe je?
- je wacht altijd totdat het systeem reageert
- je beoordeelt de situatie en grijpt zo nodig zelf in
- je verkleint de afstand om het systeem te helpen
Bekijk het juiste antwoord
Juiste antwoord: B. Ondersteuning neemt je verantwoordelijkheid niet over. Blijf controleren of je tijdig moet remmen.
2. Het lampje van de dodehoekwaarschuwing brandt niet. Kun je meteen van rijstrook wisselen?
- ja, het systeem garandeert dat de rijstrook vrij is
- nee, je moet eerst zelf controleren
Bekijk het juiste antwoord
Juiste antwoord: B. Geen melding is geen garantie dat er geen verkeer naast je rijdt.
3. Je rijstrookassistent herkent de markering slecht door sneeuw. Wat doe je?
- je vertrouwt volledig op de stuurondersteuning
- je blijft zelf sturen en past je rijgedrag aan de omstandigheden aan
- je rijdt sneller zodat de camera de lijnen beter herkent
Bekijk het juiste antwoord
Juiste antwoord: B. Houd rekening met de beperkingen van de ondersteuning. De omstandigheden bepalen wat veilig rijgedrag is.
4. De auto geeft een waarschuwing voor vermoeidheid. Wat is verstandig?
- de melding negeren zolang rijstrookondersteuning werkt
- op een geschikte, veilige plek stoppen en rust nemen
- de waarschuwing uitschakelen en blijven rijden
Bekijk het juiste antwoord
Juiste antwoord: B. Een hulpsysteem maakt vermoeid rijden niet veilig.
Veelgestelde vragen over ADAS en het CBR-theorie-examen
Moet je alleen ADAS-symbolen leren?
Leer ook de functie, grenzen en juiste reactie van de bestuurder. Gebruik het symbool als herkenningshulp en oefen met verkeerssituaties waarin de ondersteuning actief is.
Komen er extra vragen bij door de wijziging van 1 oktober 2026?
Het totale aantal examenvragen verandert door deze aanpassing niet. De wijziging gaat over de inhoud en nadruk van vragen over rijhulpsystemen.2 Lees ook hoeveel fouten je mag maken bij het theorie-examen auto.
Gaat deze wijziging ook over het motor- en scootertheorie-examen?
De hier beschreven aankondiging gaat over het theorie-examen auto, categorie B. Trek daaruit geen algemene conclusie dat voertuigondersteuning nooit aan bod komt bij andere rijbewijscategorieën.
Mag je ADAS gebruiken tijdens het praktijkexamen?
Het CBR staat rijhulpsystemen toe, met uitzonderingen. Automatisch parkeren mag niet bij de bijzondere verrichtingen. Ook hands-off/eyes-on-systemen, zoals de door het CBR genoemde Ford BlueCruise en Full Self Driving Supervised, zijn tijdens het examen niet toegestaan.10
Betekent een brandend ADAS-lampje altijd dat het systeem actief is?
Nee. Een aanduiding kan ook wijzen op uitschakeling, beperkte beschikbaarheid of een storing. Kijk naar de tekst, kleur en toestand van het symbool en raadpleeg de handleiding van de auto.6,7
Bekijk de ADAS-uitleg en oefen verder
Kun jij uitleggen wat een systeem doet én wat jij zelf moet blijven doen? Dan maak je van losse afkortingen bruikbare verkeerskennis.
Bekijk onze ADAS-video op YouTube en test tijdens het kijken of je de systemen uit elkaar kunt houden. Wil je verder oefenen voor je autotheorie? Werk dan in onze online auto-theoriecursus verder aan je kennis van verkeersregels, voertuigkennis en veilig rijgedrag.
Bronnen
- CBR — Aanvullende leerstof/examenstof over rijhulpsystemen in het theorie-examen auto. Aankondiging van de uitbreiding per 1 oktober 2026 en de onderdelen van Rijprocedure B waarop de vragen zijn gebaseerd.
- Transport Online — CBR breidt theorie-examen auto uit met vragen over rijhulpsystemen, 18 augustus 2026. Bevestigt de ingangsdatum, nadruk op veilig gebruik en het ongewijzigde totale aantal examenvragen.
- Overheid.nl — Staatscourant 2025, 40398. Artikel I, artikel IV en de toelichting: uitbreiding van de wettelijke exameneisen voor categorie B per 1 april 2026.
- ADAS Alliantie — ADAS Woordenboek 2025. Geharmoniseerde namen, Nederlandse benamingen en functies; PDF-versie via het Verbond van Verzekeraars.
- CBR — Rijprocedure B. Inleiding en onderdelen Rijhulpsystemen in hoofdstuk 1 en 2; ook beschikbaar als CBR-uitgave van 1 januari 2024 via Succes op Weg (aangeboden door een derde).
- Volvo Support — Betekenis controlesymbolen, S60. Voorbeelden van ABS-, stabiliteits- en bandenspanningsmeldingen; de exacte betekenis is voertuigspecifiek.
- Volvo Support — Rijbaanassistent: symbolen en meldingen, V60. Voorbeelden van beperkingen door markering, sneeuw, ijs en vuil.
- Volvo Support — Driver Alert, V60. Vermoeidheid, afleiding en de reactie op waarschuwingen.
- Volvo Support — Bandenspanningscontrolesysteem, S60. Bandenspanning, onderhoud en voorbeelden van storingsmeldingen.
- CBR — Rijhulpsystemen bij het praktijkexamen. Toegestaan gebruik en uitzonderingen.
